Βαβέλ

 Η Εφημερίδα των Συντακτών, 14-15/3/2026

Πριν από έξι χρόνια είχα αποφασίσει να αφοσιωθώ σε έναν εύκολο, ταπεινό στόχο. Από τη στιγμή που ο Αδωνις Γεωργιάδης, πριν αναλάβει τα υγειονομικά καθήκοντά του, στο πλαίσιο των αρχικών αναπτυξιακών-εργολαβικών καθηκόντων του είχε υποσχεθεί σε μία εβδομάδα από την εγκαθίδρυση του καθεστώτος Μητσοτάκη να βάλει μπουλντόζες, εκσκαφείς και γερανούς στο Ελληνικό, ήθελα να απαθανατίσω φωτογραφικά, μέτρο προς μέτρο, την ανέγερση του πρώτου πραγματικού ουρανοξύστη στη χώρα. Του πράσινου πύργου στην πολιτεία των υπερπλουσίων που αναπτύσσεται εκεί. Να το φωτογραφίζω αφ’ υψηλά, από τον Υμηττό, όπου κάνω τουλάχιστον δις την εβδομάδα τους μεσήλικες περιπάτους μου, από την Πεντέλη, που σπανιότερα επισκέπτομαι με ομηλίκους φίλους, από τον Λυκαβηττό, από τα Τουρκοβούνια ή από το Αλσος Βεΐκου. Επτάλοφος άλλωστε και η Αττική, όλο και κάποια ευκαιρία σού δίνει να ανεβείς εύκολα, χωρίς να είσαι ορειβάτης και να τρέχουν να σε μαζέψουν οι διασώστες γιατί υπερέβαλες τις δυνάμεις σου, στα 400 ή στα 500 μέτρα το πολύ και να έχεις μια πανοραμική θέα στον Σαρωνικό, που αν έχει φυσήξει βοριαδάκι, το μάτι σου την πιάνει μέχρι Αίγινα και Μέθανα. Αν έχεις καταρράκτη, άλλο θέμα. 

Αργησε όμως η εκκίνηση του πρότζεκτ, δεν βρήκαν γρήγορα τον δρόμο για το Ελληνικό οι μπουλντόζες του Αδώνιδος, ξέχασα κι εγώ την αυτοδέσμευσή μου σε ένα χόμπι και μόλις πριν από τρία χρόνια, όταν άρχισε να γίνεται ορατό στο ισοπεδωμένο, χωμάτινο τοπίο των έξι χιλιάδων στρεμμάτων ένα μικρό γκριζωπό παραλληλόγραμμο, που κάθε βδομάδα κέρδιζε λίγα μέτρα ύψους -χιλιοστά στο μάτι-, είπα να βγάζω καμιά φωτογραφία με το κινητό αραιά και πού. Work in progress. 

Ούτε σ’ αυτό ήμουν συνεπής, έκανα μια ανασκόπηση στο κινητό, δεν έχω πάνω από δέκα φωτογραφίες του πράσινου πύργου, κυρίως από τη δυτική πλαγιά του Υμηττού που κοιτάζει προς τη θάλασσα, λίγες από Πεντέλη, Τουρκοβούνια, Γαλάτσι. Οπως κι αν τον δεις, ο Riviera Tower -μα, έχει η Ριβιέρα, η ιταλική ή η γαλλική, κανέναν ουρανοξύστη;- των 50 ορόφων και των 200 μέτρων είναι ένας ακαλαίσθητος, υπερφυσικός καυλός που σχίζει τον ορίζοντα του Σαρωνικού στα δύο, είτε τον κοιτάζεις από ψηλά, είτε τον αντικρίζεις από το επίπεδο της θάλασσας. Σε μια από τις θανατηφόρες ανηφόρες με την κλίση των 15 μοιρών που βγάζουν στο σπίτι μου, στον Καρέα, αν τύχει απόγευμα, με τον ήλιο κόντρα κι εκτυφλωτικό την ώρα που μπαίνει στην τροχιά της δύσης του, να σου ο πύργος της αθηναϊκής Βαβέλ να προβάλλει ανάμεσα στα τείχη πολυκατοικιών που υψώνονται δεξιά κι αριστερά σου, σαν τέρας που ξεπηδάει από τη θάλασσα, ο ήλιος σε τυφλώνει, ο πύργος σε στραβώνει, φαίνεται απειλητικά κοντινός, καμιά σχέση με τα 15 χιλιόμετρα που σε χωρίζουν από την ακτή του Ελληνικού. 

Αφ’ υψηλά, βέβαια, έχεις μια απόσταση ασφαλείας. Μπορείς να πεις ό,τι θες για το κτιριακό έμβλημα της αθηναϊκής Ριβιέρας, να επικρίνεις την αλαζονεία, επίδειξη ισχύος και πλούτου που εκπέμπει, να βρίσεις την προσβλητική αισθητική του, που θα έκανε τον Λε Κορμπιζιέ, πατέρα του μοντερνισμού, να φρίξει, ίσως και να προσφύγει σε κάποιο διεθνές δικαστήριο αρχιτεκτονικής, αν υπήρχε, για να προστατεύει το ανθρώπινο μέτρο και τη φυσική κλίμακα. 

Αλλά, τις προάλλες, φεύγοντας από τη Βούλα όπου με κέρασε καφέ ο φίλος Θ., διέσχισα την παραλιακή για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια. Και κυριολεκτικά τρόμαξα περνώντας από τη «Λατσούπολη» που αναπτύσσεται στο Ελληνικό, με τον Πράσινο Πύργο ακόμη φαιό και απειλητικό και τους κύβους από μπετόν που αποτελούν τους κορμούς των «10.000 πολυτελών κατοικιών» που θα αναπτυχθούν εκεί, μαζί με το καζίνο, τα ξενοδοχεία, τα εμπορικά κέντρα, τα καφέ, τα εστιατόρια, να έχουν ήδη εξαφανίσει τον ορίζοντα της θάλασσας και του βουνού και να μετατρέπουν την Ποσειδώνος για περίπου τέσσερα χιλιόμετρα σε ένα γκρίζο εργοταξιακό φαράγγι, κλειστοφοβικό, σκονισμένο, ιδιωτικό, απωθητικό. 

Διασχίζοντας αυτό το τεχνητό φαράγγι στην κατεύθυνση προς Πειραιά, με τα υπερφίαλα ψηλά κτίρια στα δεξιά και τις πρώτες συστάδες κατοικιών της μελλοντικής ιδιωτικής πόλης των υπερπλουσίων, διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε καμιά υπερβολή σε όσα έλεγαν οι ειδικοί, οι πολεοδόμοι, οι αρχιτέκτονες, οι κάτοικοι, τα περιβαλλοντικά κινήματα, οι κινήσεις υπεράσπισης του δημόσιου χώρου, ότι η τάχα πράσινη πλουσιούπολη, η φαραωνική Λατσούπολη, που θέλει να εξωραΐσει υστεροφημίες σκοτεινές και κακόφημες (όπως ακριβώς κάνουν η Νιαρχούπολη και η Ωνασούπολη κι άλλες πλουσιοπόλεις με κοινωφελή πατίνα), θα προκαλέσει τεράστια ζημιά στο ήδη τραυματισμένο περιβάλλον της Αττικής, θα στερήσει από το φαιό νταμάρι την ευκαιρία να αποκτήσει έναν ελεύθερο, τεράστιο πνεύμονα πρασίνου και αναψυχής. Θα αποκλείσει εκατομμύρια κατοίκους από το ακριβό άβατο ή θα τους υποβάλει στον πειρασμό να πληρώσουν ακριβά την περιέργειά τους κάμποσες φορές. 

 Κι ίσως κάποτε, σε μερικές ή πολλές επόμενες γενιές, όταν θα έχει κλείσει τον κύκλο του και οι πλούσιοι κάτοικοί του εγκαταλείψουν το παραθαλάσσιο ενδιαίτημά τους για να κατακτήσουν τις επόμενες Ριβιέρες τους, το The Ellinikon αφεθεί στην παρακμή του, ένα μνημείο απληστίας, επίδειξης, πλάνης, αλαζονείας, με σύμβολο τον αττικό πύργο της Βαβέλ, να μετατρέπεται σιγά σιγά σε έναν ερειπιώνα από γυαλί κι ατσάλι ή να σωριάζεται μέσα σε ένα τεράστιο μανιτάρι σκόνης, με ένα εκρηκτικό σόου κατεδάφισης, πριν μπουν οι μπουλντόζες για το επόμενο πρότζεκτ. Ποιος ξέρει, ίσως έναν σταθμό απογείωσης εκδρομικών διαστημόπλοιων για τη Σελήνη. Κρίμα που δεν θα ζούμε να το δούμε κι αυτό.

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ 

Μετά (οι κάτοικοι της γης) είπαν: «Ελάτε να χτίσουμε μια πόλη, κι έναν πύργο που η κορφή του να φτάνει στους ουρανούς. Ετσι θα γίνουμε ονομαστοί και δε θα διασκορπιστούμε πάνω στη γη».

Κατέβηκε, λοιπόν, ο Κύριος να δει την πόλη και τον πύργο, που έχτιζαν οι άνθρωποι. 

Και είπε ο Κύριος: «Τώρα όλοι αυτοί αποτελούν ένα λαό με κοινή γλώσσα· και τούτο ’δώ είναι η αρχή των πράξεών τους. Από ’δώ και πέρα τίποτε απ’ όσα θα σκέφτονται να κάνουν δε θα τους είναι αδύνατο. Εμπρός, ας κατεβούμε κι ας επιφέρουμε εκεί σύγχυση στη γλώσσα τους, ώστε να μην καταλαβαίνει ο ένας τη γλώσσα του άλλου». 

Ετσι ο Κύριος τους διασκόρπισε από ’κεί σε όλη τη γη και σταμάτησαν να χτίζουν την πόλη. 

ΓΕΝΕΣΙΣ, 11, 4-8