ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ (10/4/2010)

…Τελικά, έπειτα από δεκαετίες αγώνα, η πολιτική πέτυχε έναν θρίαμβο κατά της πορνογραφίας. Αλλά η νίκη ήταν επιφανειακή. Η επιτυχία του «Βαθιού λαρυγγιού» δημιούργησε τεράστια ζήτηση για σκληρή πορνογραφία, που η νέα τεχνολογία μπορούσε τώρα να ικανοποιήσει αποφεύγοντας όλες τις ρυθμίσεις. Οι τεράστιες πωλήσεις για οικιακές συσκευές βίντεο είχαν ανοίξει μια νέα αγορά ερωτικών φιλμ. Ήταν μια αγορά που μετά βίας επιβίωνε λίγα χρόνια πριν. Αλλά σήμερα ένα τεράστιο ποσοστό αυτών των ταινιών που διατίθενται γι’ αυτές τις συσκευές είναι σκληρή πορνογραφία. Νομίζω πως ο Τζέρι Νταμιάνο πραγματικά σκεφτόταν ότι το πορνό επρόκειτο, κατά κάποιο τρόπο, να συγχωνευτεί με το Χόλιγουντ. Αυτές οι πορνοταινίες είχαν όλο και μεγαλύτερους προϋπολογισμούς κι εξελίσσονταν περισσότερο σε ταινίες με υπόθεση που περιλάμβαναν και σκληρό σεξ. Φαινόταν ότι η βιομηχανία του πορνό επρόκειτο να γίνει κάτι, να αποκτήσει μια καλλιτεχνική φόρμα. Αλλά δεν συνέβη αυτό. Στην πραγματικότητα έγινε ακριβώς το αντίθετο. Το πορνό εκφυλίστηκε σ’ ένα φθηνό, περιθωριακό προϊόν.

Fenton Bailey, Randy Barbato, «Inside Deep Throat» ( απόσπασμα από συνέντευξη του Ντένις Χόπερ στο ντοκιμαντέρ)

Εν μέσω ληστών. Όχι δύο, αλλά πολλών… (1/4/2010)

(Ανάρτηση, με καθυστέρηση 6 ημερών...)

Σήμερον -αν διαβάζετε την εφημερίδα σήμερον, Μεγάλη Πέμπτη, αλλά και Κυριακή του Πάσχα να ’ναι, παίζει- κρεμάται επί ξύλου, ως γνωστόν. Και κρεμάται εν μέσω δύο ληστών, οι οποίοι σταυρώνονται και πεθαίνουν με τον ίδιο μαρτυρικό τρόπο, χωρίς να έχουν στο βιογραφικό τους θαύματα, λόγο Θεού, κηρύγματα, μια ολόκληρη Καινή Διαθήκη, τέλος πάντων. Δεν ξέρουμε πολλά πράγματα για τους δύο ληστές – για τον Βαραββά, αντιθέτως, ληστή κι αυτόν, που τη γλίτωσε, διασώζεται κάποιος μύθος μεταστροφής του στη χριστιανική πίστη, που το Χόλιγουντ φρόντισε να μεγεθύνει. Για τους άλλους δύο, τίποτε, εκτός από μια άφεση αμαρτιών που πρόλαβε κι απέσπασε ο ένας εκ των δύο στον σταυρό. Τίποτε άλλο. Ξέρουμε σίγουρα ότι αυτοί, αν και σταυρώθηκαν, δεν αναστήθηκαν, ότι η θυσία τους ως μέσο σωφρονισμού και διαπαιδαγώγησης της κοινής γνώμης, ως μέσο καταστολής και πρόληψης της εγκληματικότητας, προφανώς δεν έπιασε τόπο. Τίποτε δεν αποδεικνύει ότι οι ληστείες, οι μικροκλοπές ή και τα ακόμη βαρύτερα εγκλήματα -φόνοι, βιασμοί, εκβιασμοί, απάτες- έχουν μειωθεί από την εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μέχρι σήμερα. Το αντίθετο. Μάλλον έχουν αυξηθεί, έχουν πολλαπλασιαστεί σε ποικιλία κι έχουν διογκώσει τους ποινικούς κώδικες. Έχουν επίσης εμπλουτιστεί με απίστευτης σκληρότητας πράξεις μαζικής εξόντωσης πληθυσμών που ακούνε στον όρο εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα οποία πρωταγωνιστές δεν είναι απελπισμένοι φτωχοδιάβολοι που προσπαθούν να αποδράσουν από τη φυλακή της φτώχειας, αλλά υπεράνω υποψίας πολιτικοί ηγέτες, πολλοί από τους οποίους τιμώνται ως ήρωες από τους λαούς τους ή ως «Μεγάλοι» από τους αδέκαστους ιστορικούς.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΗΣΤΕΣ, όμως, δεν υπάρχει καμιά θέση στην Ιστορία, δεν περισσεύει χώρος έστω γι’ αυτήν την αμφίβολη μορφή αθανασίας, εκτός από εκείνες τις ελάχιστες περιπτώσεις που πέτυχαν μια γενναιόδωρη δόση πλούτου (όπως ο Αλ Καπόνε) ή δόξας (όπως ο Ντίλινγκερ). Το ίδιο και για τους ληστές της Σταύρωσης. Ούτε τα ονόματά τους δεν διέσωσαν οι επίσημοι ευαγγελιστές, ούτε -έστω- τα εγκλήματα που πλήρωσαν μ’ αυτό τον σκληρό θάνατο (αν και σε κάποιο από τα δεκάδες απόκρυφα ευαγγέλια αναφέρονται ως Γίστας και Δισμάς). Έτσι κι αλλιώς, έχει τη σημασία του ο συμβολισμός του θεμελιώδους χριστιανικού μύθου, το γεγονός ότι τον Ιησού πλαισιώνουν δύο παραβάτες του κοινού ποινικού δικαίου. Αποκλείεται να είχαν γίνει ληστές από χόμπι, κάποια σχέση θα είχε η παραβατική συμπεριφορά τους με την καθήλωσή τους στον πάτο της αυτοκρατορίας.

ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΧΕΣΗ έχουν όχι οι δύο, αλλά οι χιλιάδες ληστές που πλαισιώνουν τη ζωή και την καθημερινότητά μας, στη δική μας, σύγχρονη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία. Ακούω με τη μέγιστη δυνατή καχυποψία -αν όχι και απέχθεια- τις δημόσιες ανησυχίες της πολιτικής ηγεσίας, τις άναρθρες κραυγές της μιντιοκρατίας για την έξαρση της εγκληματικότητας στην Αθήνα και σ’ άλλες πόλεις της Ελλάδας. Και ακούω με τη μέγιστη δυνατή ανησυχία τις πραγματικές μαρτυρίες απλών, καθημερινών ανθρώπων για το πόσο πραγματικά αφόρητα και συχνά έχουν γίνει τα περιστατικά ληστείας στον δρόμο, στην πόρτα του σπιτιού, στην είσοδο της πολυκατοικίας, στο ATM, στο μετρό, στο σούπερ μάρκετ, στην καφετέρια ή στην ταβέρνα, όταν αφήνεις αμέριμνος το κινητό για να πας στην τουαλέτα. Γυρίζεις και το κινητό έχει εξαφανιστεί. Ή το πορτοφόλι ή μια τσάντα με ασήμαντα χαρτιά που έχεις αφήσει στο αυτοκίνητο, η τηλεόραση και το κομπιούτερ στο σπίτι, ό,τι ασήμαντο ή ευτελέστατο βρουν οι Άθλιοι των Αθηνών, των περιχώρων και των λοιπών άστεων που έχουν γίνει πολλοί, πολύχρωμοι, πολύγλωσσοι και προπαντός απελπισμένοι.

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ κακόηχες, πονηρές και αποπροσανατολιστικές οι υστερικές κραυγές για την έξαρση της εγκληματικότητας, αλλά η αλήθεια είναι ότι οι μητροπόλεις του καπιταλισμού (κι η Αθήνα δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση) έχουν γεμίσει από απόκληρους και κυνηγημένους των αποικιών της αυτοκρατορίας που ξεκινούν με την ελπίδα της σωτηρίας και ζουν μια ακόμη κόλαση. Ο σκοτωμένος από την αδέσποτη βόμβα 15χρονος Αφγανός Αμιντολά (τελικά, είχε όνομα…) γλίτωσε από τις βόμβες των «συμμάχων» (μεταξύ των οποίων και Έλληνες), πέρασε το επικίνδυνο Ιράν, ίσως και το φλεγόμενο Ιράκ, διέσχισε την Τουρκία, όπου φιλόξενοι δουλέμποροι προθυμοποιήθηκαν να τον περάσουν από τα μπλόκα της Frontex στο Αιγαίο ή τις ξεχασμένες νάρκες της ελληνοτουρκικής μεθορίου, και, αφού δεν πνίγηκε στα άγρια νερά ή δεν διαμελίστηκε σ’ ένα ξεχασμένο ναρκοπέδιο, αφού περιπλανήθηκε με την οικογένειά του στα γραφεία αλλοδαπών και στην απρόθυμη γραφειοκρατία του ασύλου, αφού αναμετρήθηκε με τον κυνισμό και την αλαζονεία των αστυνομικών, κατέληξε να επιβιώνει σαν ρακοσυλλέκτης, πριν από τη μοιραία συνάντησή του με τη βόμβα. Θα μπορούσε να έχει και τελείως διαφορετική πορεία, αν ο αγώνας του για αξιοπρέπεια δεν εξασφάλιζε τα στοιχειώδη της επιβίωσης. Θα μπορούσε να γίνει ένας ληστής. Ν’ αρπάζει τσάντες από ανυποψίαστες νοικοκυρές. Ν’ ανοίγει σπίτια, να σπάει αυτοκίνητα, ν’ αρπάζει ότι σημαντικό ή ασήμαντο προλάβαινε μέχρι την πρώτη συνάντησή του με την Αστυνομία, τα δικαστήρια και τη φυλακή.

ΑΣ ΜΗΝ ΠΡΟΣΠΟΙΟΥΜΑΣΤΕ τους έκπληκτους για ό,τι συμβαίνει. Στο Αφγανιστάν γίνεται πόλεμος. Με σφαίρες, βόμβες και βομβαρδισμούς. Αλλά κι εδώ ένας πόλεμος γίνεται. Με στέρηση, με αποκλεισμό, με περιθωριοποίηση και μιζέρια. Και στον πόλεμο, όταν ή ύπαρξη διακυβεύεται, τα όρια της νομιμότητας κάμπτονται, οι ηθικές αναστολές αίρονται, το αξιακό σύμπαν αναδομείται. Και τότε, πολλοί από μας, Έλληνες, Πακιστανοί, Αφγανοί, Αλβανοί, Ιταλοί, ακόμη και Γερμανοί, είμαστε υποψήφιοι Γιάννηδες Αγιάννηδες.

ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΩ, ας μην προσποιούμαστε τους έκπληκτους. Όταν οι πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης αποφασίζουν χωρίς περίσκεψη να πάρουν ενεργό μέρος σε όλους τους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς των ΗΠΑ στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν ή στη Μέση Ανατολή, όταν ασκούν τη «μοντέρνα» αποικιοκρατική τους πολιτική στην Αφρική προκαλώντας εμφυλίους, γενοκτονίες και ανθρωπιστικές τραγωδίες, είναι βλακεία να μην περιμένουν τα απόνερα της απελπισίας που προκαλούν στο κατώφλι της Ευρώπης. Κι όταν διαχειρίζονται την οικονομική κρίση διευρύνοντας τη φτώχεια των υποτελών τάξεων και αυξάνοντας τις ευκαιρίες συσσώρευσης πλούτου από τη σύγχρονη τραπεζοκρατία, τις επιχειρηματικές ελίτ και την αριστοκρατία της μίζας, είναι απίθανο να μην περιμένουν κοινωνικές εκρήξεις. Και οι εκρήξεις μπορεί να λάβουν δυο μορφές: ή της κοινωνικοπολιτικής εξέγερσης ή της εξάπλωσης της τυφλής κοινωνικής βίας. Είναι αναπόφευκτο να «σταυρωθούμε» εν μέσω όχι δύο, αλλά πολλών, χιλιάδων ληστών, όταν η ληστεία φαντάζει ως το μόνο μέσο αναδιανομής του πλούτου (δυστυχώς, όχι εις βάρος των πραγματικά πλουσίων), όταν ακόμη και ο στοιχειώδης κεϊνσιανός συμβιβασμός εξοβελίζεται από το πολιτικό σύμπαν. Και η ένταση της αστυνόμευσης ουδόλως διασφαλίζει ότι οι διαρκώς αυξανόμενες πηγές της νέας εγκληματικότητας θα στεγανοποιηθούν. Αν οι προβλέψεις για μια δημοσιονομική κρίση διαρκείας στην Ελλάδα αληθεύουν, αν οι εκτιμήσεις για το επερχόμενο παγκόσμιο κραχ του κρατικού χρέους επιβεβαιωθούν, η έκρηξη της εγκληματικότητας μπορεί να πάρει τέτοιες διαστάσεις, που η αστυνόμευσή της θα απαιτεί ο μισός πληθυσμός να επιτηρεί τον άλλο μισό. Ένας ακήρυκτος κοινωνικός εμφύλιος, δηλαδή.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΙΑ ΕΝΔΕΙΞΗ ότι οι πολιτικές ηγεσίες το έχουν αντιληφθεί αυτό. Το Λονδίνο γέμισε με κάμερες παρακολούθησης, η Αθήνα με αστυνομικούς καμικάζι, οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές μητροπόλεις εξοπλίστηκαν σαν αστακοί, τα ποινικά τους οπλοστάσια φορτώθηκαν μέχρι σκασμού, αλλά δεν κατάφεραν, ούτε θα καταφέρουν να σταματήσουν τα κύματα της παρανομίας. Όταν η «νομιμότητα» είναι τόσο άδικη, κυνική και εξουθενωτική, είναι λογικό να γεμίζουν σταυρούς κι εσταυρωμένους όλοι οι Γολγοθάδες του κόσμου. Και το πρόγραμμα δεν έχει ανάσταση.

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ (1/4/2010)

Αν ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία των αρχαίων χρόνων, θα δούμε ότι όλες οι ελληνικές δημοκρατίες επέτρεπαν, επιβράβευαν την κλοπή. Η Σπάρτη και η Λακεδαίμων την ευνοούσαν ανοιχτά. Πολλοί άλλοι λαοί τη θεωρούσαν αρετή για τον πολεμιστή. Είναι βέβαιο ότι η κλοπή δυναμώνει το κουράγιο, εκτρέφει τη δύναμη, την επιδεξιότητα, τη λεπτότητα, όλες με λίγα λόγια τις αρετές που είναι χρήσιμες σ’ ένα δημοκρατικό σύστημα σαν το δικό μας. Αφήστε κατά μέρος τη μεροληψία και απαντήστε μου: πρέπει η κλοπή, της οποίας αποτέλεσμα είναι η κανονικότερη κατανομή του πλούτου, να χαρακτηριστεί σαν αδίκημα στις μέρες μας, κάτω από μια κυβέρνηση που, όπως η δική μας, έχει σαν στόχο την ισότητα; Η απάντηση, προφανώς, είναι όχι: η κλοπή επιτείνει την ισότητα και το κυριότερο, παρακινεί στην καλύτερη προστασία της ιδιοκτησίας. Υπήρξε ένας λαός που τιμωρούσε όχι τον κλέφτη, αλλ’ αυτόν που αφηνόταν να γίνει θύμα της κλοπής, με σκοπό να τον διδάξει να φροντίζει την περιουσία του.

Μαρκησίου ντε Σαντ, «Γάλλοι, ακόμη μια προσπάθεια για να γίνετε δημοκράτες»

Βλέπω τον θάνατό σου, Νο 27 (27/3/2010)

Μεταξύ Σαββάτου του Λαζάρου και του άλλου Σαββάτου, του Μεγάλου, το δίπολο ζωής - θανάτου κυριαρχεί στην ατμόσφαιρα. Δεν είναι μόνο η τελετουργία του Πάθους, αυτή η περίεργη όσμωση θρησκευτικής πίστης και παγανισμού, πένθους και καταναλωτικής ευφορίας. Είναι και η τελετουργία της καθημερινότητας που η συγκυρία την έχει γεμίσει θανάτους και αναστάσεις.

Πέθανε ήδη ο 14ος μισθός κι ο 13ος ψυχορραγεί. Ρόγχος θανάτου βγαίνει κι από τα σπλάχνα της ελληνικής οικονομίας: Η χρεοκοπία δεν είναι άλλο από έναν θάνατο, έναν πιστοληπτικό θάνατο. Κατ’ άλλους, όμως, μπορεί να είναι και μια ανάσταση. Μια πτώχευση, μια παύση πληρωμών μπορεί και να μας απαλλάξει από τον αργό θάνατο του δημόσιου χρέους, από το μαρτύριο που μας υποβάλλουν χρόνια, δεκαετίες οι δήμιοι - πιστωτές. Νεκρή ήδη η ανάπτυξη, απειλεί να πάρει στον τάφο της κόσμο και κοσμάκη, ημιθανής η επιχειρηματικότητα, συνηθισμένη στα κρατικά φιλιά ζωής, τις μόνες πραγματικές ανάσες της. Νεκροζώντανο και το πολιτικό σύστημα, μας έχει αναγγείλει ήδη πένθιμα και αυτοκριτικά, με μοιρολόγια μανιάτικα και υπόκρουση ροκ, τον θάνατο του μοντέλου ανάπτυξης και πολιτικής οργάνωσης που υποτίθεται θα μας έκανε πρωταθλητές της Ευρώπης, ηγέτες των Βαλκανίων και της Νοτιανατολικής Μεσογείου κι άλλα φαιδρά που τα χάβαμε κι εμείς, οι πολιτικά ημιθανείς ιθαγενείς, όσο βρίσκαμε άφθονα ψίχουλα ευημερίας πεσμένα από το πλούσιο τραπέζι της κλεπτοκρατίας και της λαμογιάς.

Διίστανται οι γνώμες για το κράτος, βρίσκεται ίσως σ’ ένα ενδιάμεσο στάδιο ζωής και θανάτου. Νεκρό το θέλουν οι μεν, αμετανόητοι πολέμιοι της οικονομικής του δραστηριότητας, αναστημένο οι δε που επιζητούν να καλυφθεί με «κρατικό καπιταλισμό» η επενδυτική τους αποχή, οι επιχειρηματικές τους φούσκες. Στο κατώφλι του θανάτου το ευρώ, μια καθημερινή σταύρωση η αναμέτρησή του με το δολάριο στην αρένα των αγορών. Ανάσταση δραχμής προσδοκούν οι πιο ευφάνταστοι -ίσως όμως να μην την προσδοκούν, αλλά να την τρέμουν- και στήνονται στις ουρές των ATM για να πάρουν όσα γίνεται μετρητά γιατί άρχισε, λένε, το Νομισματοκοπείο να κόβει δραχμές. Κι άλλο πεισιθάνατο σενάριο θέλει το ευρώ να πεθαίνει, να δίνει τη θέση του στη δραχμή, και σε τρεις μέρες ν’ ανασταίνεται, υποτιμημένο κατά 20% για τους Έλληνες που πενθούν ήδη τον ακρωτηριασμό των καταθέσεών τους…

Ανάμεσα σ’ αυτούς τους τόσους θανάτους και τις τόσες αναστάσεις των ημερών δεν περισσεύει καθόλου χώρος για ζωή. Κι ο θάνατος κι η ανάσταση σ’ έναν τάφο πραγματοποιούνται. Κι αν υποθέσουμε ότι ο δικός μας θάνατος ήταν μια αυτοχειρία (γιατί κλέψαμε στο ζύγι τους εταίρους μας, γιατί δεν κόψαμε απόδειξη για τις κοινοτικές επιδοτήσεις, γιατί φάγαμε τα κονδύλια σε έργα αχρείαστα, γιατί ζήσαμε με δανεικά κι αγύριστα, γιατί είχαμε τις πολιτικές ηγεσίες που ΔΕΝ μας άξιζαν, γιατί συναινέσαμε στο μεγάλο κόλπο τους, γιατί βολευτήκαμε στην επίπλαστη ευημερία), ο άλλος θάνατος που συντελείται μπροστά στα μάτια μας τι είναι; Εγώ τον βλέπω τον θάνατό τους. Και των 27. Βλέπω 27 θανάτους που μας κάνουν έναν: τον θάνατο της Ευρώπης. Αυτός είναι ο επιφανέστερος θάνατος, ο θάνατος των θανάτων, ο ενταφιασμός ολόκληρου του μεταπολεμικού πολιτικού σχεδίου για τη μικρή ήπειρο με τη μεγάλη αγορά, την οικονομία που θα γινόταν τάχα μου η πιο ανταγωνιστική του κόσμου εντός του 2010 – Θεός σχωρέσ’ την τη Συνθήκη της Λισσαβώνας με τις μεγάλες προσδοκίες της και τις ακόμη μεγαλύτερες τσέπες της.

Κι όμως, αν το καλοσκεφτείτε, δεν θα μπορούσε να γίνει και διαφορετικά. Τυλιγμένες σφιχτά στο σάβανο του Συμφώνου Σταθερότητας η Ευρώπη των 27 και η Ευρωζώνη των 16 ενταφίασαν από τα γεννοφάσκια τους την ευημερία των ανθρώπων υπέρ της ευημερίας των αριθμών. Με μόνο στοιχείο συνοχής την αντιπληθωριστική πολιτική και τη δημοσιονομική «σταθερότητα», άφησαν για χρόνια και δεκαετίες σε κατάσταση νεκροφάνειας τους εθνικούς ανταγωνισμούς που σήμερα έχουν θεριέψει και απειλούν με διάλυση την Ευρωζώνη. Δεν θα πενθήσω κιόλας γι’ αυτό -δεν υπήρξα ποτέ ούτε ευρώφιλος ούτε νεκρόφιλος- , αλλά το πρόβλημα είναι ότι ο θάνατος της Ευρώπης αφήνει πίσω του πολλά πτώματα, με πολύ λιγοστές ελπίδες ανάστασης. Η καταστροφή που έχει συντελεστεί από την άνιση ανάπτυξη στις παραγωγικές δομές των πιο αδύναμων οικονομιών μοιάζει ανεπίστρεπτη. Η Ιταλία, άλλοτε βιομηχανικός γίγαντας του Νότου, βουλιάζει στο κρατικό χρέος, τον παραγωγικό μαρασμό και την πολιτική παρακμή. Η Ισπανία, μεσαίος «δράκος» του Νότου κι αυτή, έχει υποστεί τη βαθιά αναπτυξιακή στρέβλωση που αποτυπώνεται στην τρομακτική ανεργία της. Και η Ελλάδα έχει αποξενωθεί ακόμη και από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που θα την έκαναν μοναδική μεταξύ των 27 της Ε.Ε.: από την ηλιόλουστη γη της που θα τη μετέτρεπε σε οπωρώνα του ψυχρού βόρειου ημισφαιρίου, τη θάλασσα που την έκανε ναυτιλιακή υπερδύναμη, την ιστορία και το πολιτισμικό απόθεμά της, τη γεωπολιτική της θέση που την καθιστούν ανατολικό σύνορο της Ευρώπης, εξ ανατολών πύλη της μεγάλης αγοράς των 500 εκατομμυρίων. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα νεκρώθηκαν, έγιναν βορά στα πλεονάσματα των Γερμανών και λοιπών Βορειοευρωπαίων που έβλεπαν τη διεύρυνση της Ε.Ε. απλώς σαν επέκταση των καταστημάτων τους.

Δεν έχει σημασία τι έγινε στην τελευταία σύνοδο κορυφής, πώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες τα βρήκαν σε ένα σύστημα σωτηρίας των υπό χρεοκοπία χωρών με τη συμμετοχή και του ΔΝΤ, θεσμοθετημένη πια. Σημασία έχει ότι ούτε που ασχολήθηκαν με το πώς η κατά τα λοιπά «Ενωμένη Ευρώπη» θα πάψει να παράγει χρεοκοπίες και πιστοληπτικούς θανάτους. Και στον νεκροθάλαμο υπάρχει ουρά. Και ουδεμία υποψία αγγέλου εξ ουρανού έτοιμου να μεταδώσει αναστάσιμο μήνυμα.

Λένε τώρα πολλοί ευρωκράτες πως το στοίχημα χάθηκε λόγω εξοβελισμού της πολιτικής. Πως, από τη στιγμή που η Ε.Ε. επέλεξε να λειτουργεί ως παράρτημα των λόμπι των αγορών, προαποφάσιζε τον πολιτικό της θάνατο, ένα είδος πολιτικής αυτοκτονίας, εκφρασμένης άλλοτε στο περίφημο δημοκρατικό έλλειμμα κι άλλοτε στο έλλειμμα εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων. Εν μέρει σωστό είναι αυτό, αλλά κι αυτή η επιλογή μια πολιτική δεν είναι; Το γεγονός ότι από τις ίδιες της ιδρυτικές -και αενάως μεταρρυθμιζόμενες- συνθήκες οι τεχνοκράτες της αγοράς αποκαταστάθηκαν στον θρόνο της οικονομικής διακυβέρνησης της Ε.Ε. δεν είναι μια μορφή ολοκληρωτικής πολιτικής; Το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις, ακόμη και σε πείσμα των κοινωνιών που έλεγαν «όχι» στα δημοψηφίσματα, εκχωρούσαν την κυριαρχία τους στη «χούντα» της Κομισιόν, χωρίς ίχνος δημοκρατικής νομιμοποίησης, προϊόν παζαριών και ευτελών συμβιβασμών, δεν είναι ήδη μια πολιτική εις βάρος των ανυποψίαστων Ευρωπαίων;

Όπως έσπειραν, θερίζουν. Δεν θα τους κλάψουμε κιόλας. Έχουμε να κλάψουμε ήδη πολύ για μας. Έπειτα, ίσως είναι καιρός να συμβιβαστεί η Ευρώπη – αυτό το τρομακτικό ιστορικό αποκύημα τεσσάρων αυτοκρατοριών, πολλών επαναστάσεων, μεγάλων διαφωτισμών και συσκοτίσεων, δύο παγκοσμίων πολέμων κι ενός ψυχρού και πολλών εγκλημάτων εις βάρος της ανθρωπότητας– με την ιδέα της παρακμής της, του αναπόφευκτου θανάτου της. Ίσως πρέπει να παραδεχθεί ότι ύστερα από τρεις χιλιετίες ηγεμονίας της στον κόσμο (μαζί με το πέραν του Ατλαντικού τέκνο της), είναι καιρός να αποσυρθεί από το ιστορικό προσκήνιο και ν’ αποδεχθεί ότι η επόμενη παγκόσμια «αυτοκρατορία» οικοδομείται στην Ανατολή. Κι ακόμη κι αν αυτό σημαίνει για την ίδια την Ευρώπη «τετέλεσται», για τους Ευρωπαίους μπορεί να σημαίνει ανάσταση.

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ (27/3/2010)

Εάν το υπό γερμανική ηγεμονία μπλοκ της ακραίας δημοσιονομικής πειθαρχίας επιμείνει στο Σύμφωνο Σταθερότητας (ή… Ηλιθιότητας, όπως το χαρακτήρισε ο Ρομάνο Πρόντι), τότε είναι πιθανό να ωθήσει στη διάλυση της Ευρωζώνης και στην εγκατάλειψη του ευρώ από τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, το Βέλγιο ή και άλλες χώρες. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει επικίνδυνα τις λανθάνουσες συγκρουσιακές τάσεις στο εσωτερικό του ίδιου του γαλλογερμανικού μπλοκ, θέτοντας υπό αίρεση την ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη σημερινή της μορφή. Χαρακτηριστική ήταν και η -αποτυχημένη τελικά- απόπειρα του Σαρκοζί να συγκροτήσει μια ζώνη γαλλικής επιρροής στη Μεσόγειο, αποκλείοντας τη Γερμανία από την περίφημη Ευρωμεσογειακή ένωση. Και η επιθετική αντίδραση της Μέρκελ, η οποία απείλησε ορθά-κοφτά ότι, αν γινόταν κάτι τέτοιο, η Γερμανία θα έφτιαχνε τη δική της Ένωση Κεντρικής Ευρώπης, αναβιώνοντας την παραδοσιακή πρωσική ψύχωση της Mitteleuropa.

Πέτρου Παπακωνσταντίνου, «Επιστροφή στο μέλλον»