Σαλαμίνα-Ορμούζ, 3.000 χιλιόμετρα και 2.500 χρόνια μακριά

 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ, 10/4/2026

Wilhelm von Kaulbach, "Η ναυμαχία της Σαλαμίνας" (1868)


Θυμάστε το 2020, με την πανδημία του Covid-19 στο πικ της και τις καραντίνες να πηγαίνουν και να ’ρχονται, την οικονομία στα τάρταρα, το ΑΕΠ σε ελεύθερη πτώση και το παγκόσμιο εμπόριο στον πάγο, που κάποιοι ετοίμαζαν πυρετωδώς πανηγυρικούς εορτασμούς για τα 2.500 χρόνια από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (και τη Μάχη των Θερμοπυλών); Δεν ήταν στενά εθνικοπατριωτική και εγχώρια η πρόθεση των πανηγυρισμών - που πήγαν άπατοι, γιατί ποιος είχε όρεξη για ιστορικούς (ή ανιστόρητους) αναστοχασμούς με τόσο θανατικό και τόσα κεσάτια γύρω του; Είχε και διεθνή χαρακτήρα, διότι κάποιοι θεώρησαν ότι τα 2.500 χρόνια από την πανωλεθρία του Ξέρξη στη στενή λωρίδα θάλασσας ανάμεσα στη Σαλαμίνα και την απέναντι στεριά -Αμφιάλη, Πέραμα- ήταν ένας βολικός συμβολισμός για να αναπαραγάγουν όλα τα στερεότυπα περί αντίθεσης Δύσης και Ανατολής και της κατά Χάντιγκτον σύγκρουσης πολιτισμών που υποτίθεται πως ήδη ζούμε. 

«Η νίκη των Ελλήνων επί των Περσών διέσωσε ακέραιη την ταυτότητα πάνω στην οποία σμιλεύτηκε μετέπειτα ολόκληρος ο ευρωπαϊκός πολιτισμός», και κατ’ επέκταση όλος ο «δυτικός πολιτισμός», ήταν το μότο κάθε ιδεολογικής, ανθρωπολογικής, ιστορικής ανάλυσης της γεωπολιτικής διάστασης της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας, που προφανώς είναι μια τεράστια αντιεπιστημονική μπούρδα, όχι μόνο γιατί δεν υπάρχει υποθετική Ιστορία, «τι θα γινόταν αν είχαν νικήσει οι Πέρσες», αλλά γιατί έκτοτε έχουν περάσει από τον ελλαδικό χώρο κι από εκεί σε όλη την Ευρώπη και σε όλη τη Δύση (δηλαδή και στην Αμερική) εκατομμύρια, δισεκατομμύρια άνθρωποι από την Ασία και την Αφρική. Με όπλα αλλά και χωρίς αυτά. Και τίποτα δεν έπαθε ο ευρωπαϊκός πολιτισμός, τουλάχιστον τίποτα που να τον αποτρέψει από τα μεγαλύτερα και πιο ανθρωποφάγα επιτεύγματά του, τον αφανισμό άλλων μικρών και μεγάλων πολιτισμών, στη Βόρεια και τη Νότια Αμερική, στην Αφρική, στην Ασία. 

Η απειλή του τρελού -ή υποδυόμενου τον τρελό- Τραμπ περί «αφανισμού ενός πολιτισμού» αν το Ιράν δεν άνοιγε τα Στενά του Ορμούζ στις λίγες ώρες που μας χώριζαν από τη λήξη του τελεσιγράφου του (αλήθεια, πώς αφανίζεται ένας πολιτισμός; με 100 πυρηνικές βόμβες; με έναν θανατηφόρο ιό; με έναν λιμό; με μια γενοκτονία; με ένα ολοκαύτωμα; ή μήπως με την απαλοιφή της μνήμης του;) επανέφερε την αντιπαράθεση για τον χαρακτήρα της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης σε Ιράν- Λίβανο-Παλαιστίνη (διότι ο αφανισμός της Γάζας δεν ήταν παρά το πρώτο μέρος της πολεμικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή) σε ένα πεδίο που το νομίσαμε ξεχασμένο: αυτό της υποτιθέμενης σύγκρουσης των πολιτισμών. Οπου ο ένας πολιτισμός είναι, υποτίθεται, ο χριστιανο-ιουδαϊκός και ο άλλος ο αραβο-ισλαμικός. Βεβαίως, αυτά τα βαθιά ανορθολογικά και ρατσιστικά στερεότυπα δεν είναι και τόσο βολικά στους χρήστες τους όταν πρόκειται να εντάξουν στη μια ή στην άλλη πλευρά της αναμέτρησης τη χριστιανική Ρωσία, την πολυθρησκευτική Κίνα, την ινδουιστική Ινδία, τη σιντοϊστική-βουδιστική Ιαπωνία, τις ισλαμικές αραβικές χώρες και την Αίγυπτο. Πού ανήκουν όλοι αυτοί; Στον δυτικό ή στον ανατολικό πολιτισμό; 

Ευτυχώς που οι αρχαίοι Ελληνες (σε όποιον βαθμό είναι πραγματικοί ή φαντασιακοί μας πρόγονοι), παρά την περηφάνια τους για τη νίκη τους εναντίον του εισβολέα Ξέρξη, με τον τεράστιο στρατό και στόλο του να καταστρέφονται μπροστά στα μάτια του, σε πανοραμική θέαση από τον θρόνο του στο Αιγάλεω, είχαν την ευφυΐα να δουν στη νίκη τους στη θάλασσα μεταξύ Σαλαμίνας και Περάματος το αποτέλεσμα όχι τόσο κάποιας δικής τους, «φυσικής» ή θεόσταλτης υπεροχής, όσο της αυτοκαταστροφικής υπερβολικής αυτοπεποίθησης της τότε υπερδύναμης της Ασίας, της Περσίας. Ο Αισχύλος, σαλαμινομάχος ο ίδιος, μας παραδίδει με τους «Πέρσες» του μια θαυμάσια ανατομία της αλαζονείας μιας αυτοκρατορικής εξουσίας που βασίζεται στην τεράστια στρατιωτική ισχύ, αλλά αδυνατεί να αντιληφθεί τη θεμελιώδη πολιτική αναπηρία της: το ετερόκλητο και απρόθυμο πλήθος, που σύρεται σε μια εκστρατεία απληστίας του Πέρση βασιλιά και θανάσιμου κινδύνου, δεν έχει τίποτα να υπερασπίσει 3.000 χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα του, δεν έχει τίποτα να κερδίσει στη στεριά και στη θάλασσα της Αττικής και της Φθιώτιδας, εκτός από φρικτό, ατιμωτικό θάνατο. 

Διαβάστε -ή ξαναδιαβάστε- τους «Πέρσες» του Αισχύλου σαν μια ανάποδη ανάγνωση της μικρής, προσωρινής ηθικοπολιτικής πανωλεθρίας που υπέστη ο Τραμπ με την αποδοχή της δεκαπενθήμερης εκεχειρίας με το Ιράν, έστω κι αν την παραβιάζει κατάφωρα «ευλογώντας» το μακελειό που συνεχίζει το κράτος- εγκληματίας, το Ισραήλ, κατά του Λιβάνου. Βάλτε στη θέση του Ξέρξη τον Τραμπ, στον ρόλο της Ατοσσας την αμήχανη Ευρώπη, για αγγελιοφόρο διαλέξτε κάποιο από τα λιγοστά ΜΜΕ που δεν αναμασάνε την αμερικανο-σιωνιστική προπαγάνδα, στη θέση του Χορού βάλτε μερικούς εκπροσώπους των πανικόβλητων αγορών και για φάντασμα του Δαρείου, δεν ξέρω, ίσως ο μόνος κατάλληλος είναι ο μακαρίτης Αϊζενχάουερ, ο Ρεπουμπλικανός 34ος πρόεδρος των ΗΠΑ που συνειδητοποίησε σε τι περιπέτειες θα οδηγούσε τις ΗΠΑ και όλο τον κόσμο η κυριαρχία του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος στην οικονομία και στη διακυβέρνηση της υπερδύναμης. 

Και στη θέση της Σαλαμίνας, του στενού θαλάσσιου διαύλου ανάμεσα στην Κούλουρη και την απέναντι ακτή, που τον κλείνει η Ψυτάλλεια -το αδιαλείπτως εργαζόμενο παχύ έντερο του λεκανοπεδίου-, βάλτε τα Στενά του Ορμούζ, όπου για ενάμιση μήνα πολέμου καρδιοχτυπούσαν οι αγορές του κόσμου, στέλνοντας σε αιματηρά επίπεδα τις τιμές της ενέργειας και όλων των εμπορευμάτων και αξιογράφων στα χρηματιστήρια του πλανήτη. Εκεί στο Ορμούζ, που απέχει 3.000 χιλιόμετρα από τη Σαλαμίνα, στον δίαυλο που χρησιμοποιούν καθημερινά εκατοντάδες πλοία με πετρέλαιο, αέριο, κοντέινερ με κάθε είδους εμπορεύματα, η κοινωνία του Ιράν και η ηγεσία του, οι ανατολίτες, οι «μουλάδες», που αποδείχθηκαν πολύ πιο διπλωμάτες κι επιδέξιοι χρήστες του δυτικής κατασκευής διεθνούς δικαίου, βρήκαν τον καλύτερο σύμμαχό τους: τις αγορές, τους επενδυτές, τα βιομηχανικά και εμπορευματικά κερδοσκοπικά κεφάλαια, που ζύγισαν τα πράγματα και κατάλαβαν ότι δεν θα αντέξουν για πολύ τον πολεμικό τυχοδιωκτισμό Τραμπ-Νετανιάχου. Αυτοί που κάναν... MAGA τον αλλοπρόσαλλο πλανητάρχη μάλλον δεν είναι πρόθυμοι να τον ακολουθήσουν σε έναν επιτάφιο για εχθρούς και φίλους. 

ΚΙΜΠΙ 

kibi2g@yahoo.gr, kibi-blog.blogspot.com 


ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΊΑ 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ:

Το βάθος της συμφοράς ανεβαίνει. Δεν φάνηκε. 

Στο αίμα θα κολυμπήσει η γη των Πλαταιών

από λόγχες Δωριέων. 

Στοίβες νεκρών άφωνες θα δείχνουν στους αιώνες 

να μην περνά η έπαρση του θνητού το μέτρο. 

Ανθίζει η έπαρση, αρπίζει στάχυ θυμού, 

συμφορά εσοδεύει. 

Αυτή είναι η πληρωμή. Και να θυμάστε

την Αθήνα και την Ελλάδα. 

Να μην καταφρονεί κανένας όσα έχει. 

Να μην ποθεί ξένα και σκορπά τους σωρούς

των δικών του.

.... 

Και σεις να χαίρεστε. Και μέσα στο κακό. 

Να ζείτε τη χαρά της μέρας. Οσο ζείτε. 

Νεκρούς τα πλούτη δεν σας ωφελούν. 


Αισχύλου, «Πέρσαι» (μετάφραση Κώστας Τοπούζης) 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Αεροσκατολογία

Η μεγάλη πετυχεσιά

Ο θάνατος του Ερμή