Η μεγάλη ανατριχίλα, η Palantir κι ένας λαμπερός υπουργός

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ, 25/4/2026

Το Palantir: από τη Μέση Γη του Τόλκιν, στο μέσο σκότος του Μαξίμου.

Σήμερα θα ανασκαλέψουμε μια ιστορία για τους ξεχασιάρηδες και τους λωτοφάγους. Θα πάμε πέντε χρόνια και κάτι πίσω. 

Στις αρχές Δεκεμβρίου του 2020, ενώ η πανδημία προέλαυνε θερίζοντας ζωές και βάζοντας σε καραντίνα οικονομίες και κοινωνίες, στο μέγαρο Μαξίμου έγινε μια τηλεδιάσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, σε ρόλο Μωυσή, και του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκου Πιερρακάκη, σε ρόλο ψηφιακού μάγου, με τον συνιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της αμερικανικής εταιρείας Palantir Technologies Αλεξ Καρπ και το στέλεχος της Palantir Τζος Χάρις. Η τηλεδιάσκεψη αφορούσε την επέκταση της συνεργασίας της κυβέρνησης με την Palantir για την αντιμετώπιση της πανδημίας που είχε ξεκινήσει από τον Μάρτιο του 2020, όπως ΔΕΝ είχε ποτέ μάθει η Βουλή και η υπόλοιπη κοινωνία. Το VouliWatch, το Inside Story, η αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ.) είχαν ζητήσει επανειλημμένα στοιχεία για το εύρος και το περιεχόμενο της συνεργασίας της κυβέρνησης με μια αμερικανική εταιρεία που κάθε άλλο παρά είχε αποδείξει στοιχειώδη σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα πολιτών στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και όπου αλλού αναλαμβάνει βρομοδουλειές για λογαριασμό του βαθέος αμερικανικού κράτους. 

Η Palantir του ταλαντούχου κ. Καρπ –μπροστά στον οποίο ο Τραμπ μοιάζει με ριζοσπάστη φιλειρηνιστή– απογειώθηκε χάρη στη συνεργασία της με τη CIA, το Πεντάγωνο, με την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ για τον διωγμό των μεταναστών, αλλά και με την παροχή υπηρεσιών παρακολούθησης αποκλειστικά σε «φιλικές προς τις ΗΠΑ κυβερνήσεις», ή με την εμπλοκή της στο σκάνδαλο Cambridge Analytica. Φαίνεται ότι το μικρό ψηφιακό θαύμα της πανδημίας, με τα sms και τις πλατφόρμες διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακία, το οποίο επιστώθη ο νεότατος τότε υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σήμερα άρχων του Eurogroup και «τσάρος» της οικονομίας, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο λογισμικό Foundry της Palantir για διασύνδεση δεδομένων, που διετέθη σε πάνω από 12 χώρες της Ε.Ε. δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν (γιατί άραγε;) για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19.

Τη σύμβαση αυτής της σκιώδους συναλλαγής ποτέ δεν τη μάθαμε στις λεπτομέρειές της, κι όταν με καθυστέρηση δύο ετών, το 2022, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα απάντησε στα αιτήματα της δημοσιογραφικής έρευνας (Vouliwatch) και του κοινοβουλευτικού ελέγχου για το αν έγινε κατάχρηση των δεδομένων 10,5 εκατομμυρίων πολιτών, μάθαμε απλώς ότι η Αρχή έκρινε ότι «το επίπεδο προστασίας ήταν ικανοποιητικό και οι πιθανοί κίνδυνοι για τα υποκείμενα των δεδομένων εξαιρετικά μικροί». Και πού βασίστηκε η εκτίμηση; Σε μια επιστολή της Palantir που διαβεβαίωνε ότι έχει διαγράψει όλα τα δεδομένα μας. 

Στο μεταξύ, ο ταλαντούχος κ. Πιερρακάκης που εισήγαγε τη χώρα στον «γενναίο, νέο (ψηφιακό) κόσμο» και μέσω της Palantir του ταλαντούχου κ. Καρπ, και του ακόμα πιο ταλαντούχου συνιδρυτή της εταιρείας Πίτερ Θιλ –του ιδίου που κατά καιρούς δήλωνε ότι «δημοκρατία και επιχειρηματική ελευθερία είναι ασύμβατες» (στο βάθος, στο πολύ βάθος, δεν έχει άδικο)–, ανέβηκε πολλές πίστες, με μεγάλα άλματα (πέρα από τα πολιτικά που τον έφεραν αρχικά στο κατώφλι και τελικά στα άδυτα της Ν.Δ.). Και με την –ίσως δικαιολογημένη– έπαρση των 43 χρόνων που τον βρίσκουν σε κορυφαίες υπουργική θέση και θεσμική καρέκλα στην Ε.Ε., θεωρεί πως δικαιούται να μιλάει εξ ονόματος μιας γενιάς, της γενιάς του, που έχει λάβει το μάθημά της από όσα πέρασε η χώρα και θέλει «να μπορέσουμε να κάνουμε ακόμη περισσότερα, ακόμη γρηγορότερα και ακόμη καλύτερα. Και νομίζω ότι μπορούμε», όπως είπε προ ημερών σε εκδήλωση με τίτλο «Leadership in the New Era» (ηγεσία στη νέα εποχή). Altius, citius, fortius είναι, λοιπόν, περίπου το όραμα του λαμπερού, συνήθως γελαστού, σπάνια συνοφρυωμένου υπουργού Εθνικής Οικονομίας, που δεν ξέρουμε πόσο ψηλά βάζει τον πήχη πολιτικής ισχύος και ηγεσίας της «νέας εποχής». Αλλά αναρωτιόμαστε: τι περιεχόμενο, τι όραμα δίνει στην αναρρίχησή του προς την κορυφή, όποια κι αν είναι αυτή; 

Ελπίζουμε όχι αυτό που έδωσε ο Αλεξ Καρπ της Palantir, στο τεχνοφασιστικό μανιφέστο του «Τεχνολογική Δημοκρατία», το βιβλίο του που κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες και το οποίο η εταιρεία φρόντισε να κωδικοποιήσει σε 22 σημεία –για όσους δεν το διαβάσουν– που προκάλεσαν μεγάλη ανατριχίλα ακόμα και στους φανατικούς συμμάχους του Τραμπ στη Silicon Valley. H «Τεχνολογική Δημοκρατία» του Καρπ και της Palantir, είναι κατά κάποιο τρόπο το «Mein Kampf» της Τεχνητής Νοημοσύνης. Και στον βαθμό που αποτυπώνει τον σκληρό πυρήνα σκέψης και κουλτούρας των ιδρυτών της Palantir, εύλογα προκαλεί και σε μας μια μικρή ή μεγάλη ανατριχίλα για το ποια τύχη μπορεί να είχαν τα δεδομένα μας την περίοδο που το λογισμικό της μας έσωζε τάχα από την πανδημία. 

Οσοι δεν έχουν διαβάσει το μανιφέστο του Καρπ –και του συνεργάτη του Ζαμίσκα–, έστω και στη συνοπτική εκδοχή των 22 σημείων, πρέπει να το διαβάσουν (διαθέσιμο στα αγγλικά στον ιστότοπο https://techrepublicbook.com/). Αποκαλύπτουν τον ολοκληρωτικό όλεθρο που απειλεί την ανθρωπότητα αν επικρατήσει η διακήρυξη ότι η Silicon Valley οφείλει να συνταχθεί στο πλευρό μιας στρατοκρατικής, επιθετικής και ρατσιστικής Αμερικής. Οφείλει να θέσει την Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία μιας παγκόσμιας, ολοκληρωτικής αμερικανικής ηγεμονίας εις βάρος «ανεπιθύμητων πολιτισμών», «καθυστερημένων κοινωνιών», «υποδεέστερων εθνών». Ιδού μικρό απάνθισμα του τεχνοφασιστικού μανιφέστου:

«Τα όρια της ήπιας ισχύος και της δυναμικής ρητορικής, έχουν εξαντληθεί. Η ικανότητα των ελεύθερων και δημοκρατικών κοινωνιών να επικρατήσουν απαιτεί κάτι περισσότερο από ηθικές εκκλήσεις. Απαιτεί σκληρή ισχύ. Και η σκληρή ισχύς σε αυτόν τον αιώνα θα βασίζεται στο λογισμικό... Η μεταπολεμική ουδετερότητα Γερμανίας και Ιαπωνίας πρέπει να ανατραπεί. Η αποδυνάμωση της Γερμανίας ήταν μια υπερβολή για την οποία η Ευρώπη πληρώνει τώρα βαρύ τίμημα. Η παρόμοια, θεατρική δέσμευση της Ιαπωνίας στον πασιφισμό απειλεί την ισορροπία δυνάμεων στην Ασία»... 

Και, πέστε μου αλήθεια, πόσο μακριά είναι αυτό το παραλήρημα από μια ανασυγκρότηση του Αξονα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με τις ΗΠΑ και την τεχνολογική ελίτ της στην άλλη, τη μαύρη πλευρά; 

ΚΙΜΠΙ 

kibi2g@yahoo.gr, kibi-blog.blogspot.com

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ 

[...] 5. Το ερώτημα δεν είναι αν θα κατασκευαστούν όπλα τεχνητής νοημοσύνης, είναι το ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιο σκοπό. Οι αντίπαλοί μας δεν θα σταματήσουν σε απλές συζητήσεις για τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης τεχνολογιών με κρίσιμες στρατιωτικές και εθνικές εφαρμογές ασφάλειας. Θα προχωρήσουν.

6. Η εθνική στρατιωτική θητεία πρέπει να είναι καθολικό καθήκον. Θα πρέπει, ως κοινωνία, να εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο να απομακρυνθούμε από την πλήρως εθελοντική δύναμη και να πολεμήσουμε στον επόμενο πόλεμο μόνο εάν όλοι συμμερίζονται τον κίνδυνο και το κόστος.

7. Εάν ένας πεζοναύτης των ΗΠΑ ζητήσει ένα καλύτερο τουφέκι, θα πρέπει να το κατασκευάσουμε. Το ίδιο ισχύει και για το λογισμικό. [...]

Αλεξάντερ Καρπ & Νίκολας Ζαμίσκα, «Τεχνολογική δημοκρατία: Η ισχυρή δύναμη, η αδύναμη πίστη και το μέλλον της Δύσης» (Από τη σύνοψη 22 σημείων του βιβλίου)