Πουλιέμαι σαν χώρα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ, 7/9/2026

Εχει δίκιο τελικά ο Μητσοτάκης. Η χώρα αλλάζει. Χέρια... 

Πώς θα λέγεται άραγε η Ελλάδα σε δέκα- είκοσι χρόνια; Πώς θα εξελιχθεί το  brand name της, όταν η ύπαρξή της συρρικνωθεί σε μια τουριστική Disneyland, ζεστή και διασκεδαστική 7-8 μήνες τον χρόνο; Μπορεί να μην είναι πολύ μεγάλη η αλλαγή. Να είναι, ας πούμε, Hellas (όπως The Ellinikon!), ώστε να μη ερεθιστούν τα εθνικιστικά ανακλαστικά των πατριδοκάπηλων, που εδώ και  δεκαετίες σκιαμαχούν και βιοπορίζονται από τα 12 μίλια, την υφαλοκρηπίδα, την ρητορική τουρκοφαγία και τη φλυαρία για χαμένες πατρίδες, αν κι οι ίδιοι έχουν ανοιξει δεκάδες κερκόπορτες για δεκάδες κρυφές και φανερές αλώσεις.  

Αλλά μπορεί να ζήσουμε και μια ριζική αλλαγή επωνυμίας, ένα εντελώς νέο προϊόν, αν οι ιδιοκτήτες των πιο κρίσιμων και στρατηγικών στοιχείων κυριαρχίας αποφασίσουν ότι δεν έχει κανένα νόημα να διατηρούν μιαν ελληνοπρεπή μαρκίζα σε μια χώρα που είναι γερμανική, αμερικανική, γαλλική, ιταλική, κινεζική, τσέχικη, βρετανική, ακόμη και τουρκική, λίγο απ' όλα. Κι αφού μετονομάζονται τα επιμέρους κομμάτια της χώρας κατά τη βούληση των ιδιοκτητών τους, ποιος ο λόγος το πλήρως συντεθειμένο παζλ να διατηρεί την παλιά του ονομασία;

Για σκεφτείτε το λίγο: Τα τελευταία 24ωρα βομβαρδιζόμαστε από τηλεοπτικά, διαδικτυακά και ραδιοφωνικά μηνύματα για την Cosmote, την κυρίαρχη των εγχωρίων τηλεπικοινωνιών και όλης της λεγόμενης ψηφιακής μετάβασης, που γίνεται Telekom. Οχι Cosmote Telekom, το μεταβατικό μπάσταρδο όνομα του τελευταίου χρόνου, με το οποίο επισφραγίστηκε η πλήρης απαλλαγή του άλλοτε ΟΤΕ από κάθε ίχνος δημόσιας συμμετοχής. Telekom σκέτο. Telekom Ελλάδας, γιατί υπάρχει και Τσεχίας, και Ουγγαρίας, και Σλοβακίας, και Κροατίας, και Πολωνίας, και Ρουμανίας, και Βόρειας Μακεδονίας και ΗΠΑ, και..ίσως ξεχνάω και μερικές ακόμη, που όλες μαζί είναι η κραταιά Deutsche Telekom, κάτι σαν τέταρτο ράιχ στον παγκόσμιο τηλεπικοινωνιακό ιστό.

Ουδείς ενοχλήθηκε, ουδείς αντέδρασε, ουδείς αναρωτήθηκε τι απέγινε ο κάποτε κρατικός ΟΤΕ, στημένος με δημόσιο χρήμα που μέσα σε 2-3 μετεμφυλιακές δεκαετίες ένωσε την ακρωτηριασμένη και κατακερματισμένη χώρα έστω και τηλεφωνικά, συνλεδεσε την Ελλάδα εσωτερικού με την Ελλάδα εξωτερικού, τα εκατομμύρια μεταναστών ή πολιτικά διωγμένων με τις οικογένειες και τους συγγενείς τους στην «πατρίδα», μέσα από καλώδια, συχνότητες, κεραίες δορυφορικές μεταδόσεις, οπτικές ίνες, διαδίκτυο, υπολογιστικά νέφη. Ετσι, η πλήρης ιδιωτικοποίηση μιας στρατηγικής υποδομής, η ολοκληρωτική κατοχή της από την ημικρατική γερμανική πολυεθνική πανηγυρίζεται διαφημιστικά ως το πιο φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο, με χαμογελαστούς υπαλλήλους της πρώην Cosmote να καλούν τους πελάτες να ξεχάσουν το παλιό όνομα, το παλιό λογότυπο, τα παλιά χρώματα. Να συνηθίσουν το «T» της Telekom και το ροζ – φούξια, το magenta της Magenta. Κι όλα καλά, ε;

Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για πλήρη «αφελληνισμό» της ελληνικής οικονομίας και της παραγωγικής βάσης της, αλλά το αληθινό πρόβλημα δεν είναι τόσο «ελληνικότητα», ο «πατριωτισμός» ή ο «φιλελληνισμός» των ιδιοκτητών κάθε στρατηγικού δικτύου και υποδομής που ξεπουλιέται, όσο η εξαφάνιση κάθε δημόσιου και κρατικού ελέγχου. Οι Ελληνες εφοπλιστές κατέχουν τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, αλλά τα καράβια τους στην τεράστια πλειονότητά τους πλέουν υπό ξένες σημαίες και δεν είναι ελληνικό «έδαφος».

Η Telekom, όμως, έχει τον συμβολισμό της επίσημης, πλήρους εξαφάνισης ενός ιστορικού brand name, που κατά κάποιο τρόπο ήταν ένα από τα πολλά στοιχεία της μεταπολεμικής «εθνικής ταυτότητας». Οπως ο ΟΠΑΠ, που έγινε Allwyn, σχεδόν 70 χρόνια από την ίδρυσή του με κρατική πρωτοβουλία και με το χρήμα χιλιάδων νεοελλήνων που μυήθηκαν με ενθουσιασμό στον εβδομαδιαίο ποδοσφαιρικό τζόγο. Και όπως μαζί με τον ΟΠΑΠ, έπεσε κι η «Αγιά Σοφιά», ως γήπεδο της ΑΕΚ, κι έγινε Allwyn Arena. Με 327 εκατ. ευρώ ζεστά- κοχλαστά από τους Τσέχους πολιορκητές, έλιωσε σαν βούτυρο ο άδολος πατριωτισμός του συνιδιοκτήτη της εθνικής μπαρμπουτιέρας. Οπως έλιωσε ο πατριωτισμός του Υπερταμείου και του ΤΑΙΠΕΔ όταν με 1,2 δις. ευρώ  14 ελληνικά αεροδρόμια έγιναν γερμανικά (Fraport), όταν ο ΟΛΠ έγινε κινέζικος (Cosco). Κι όταν τα λιμάνια του Ηρακλείου και της Ηγουμενίτσας έγιναν ιταλικά (Grimaldi). Οταν ακόμη και το υπεραιωνόβιο Χρηματιστήριο Αθηνών έγινε γαλλικό (Euronext), για 400 εκατ. ευρώ. Οταν τα Ελληνικά Πετρέλαια «λατσοποιήθηκαν» πλήρως μέσω της μετονομασίας τους σε Helleniq Energy, ή όταν μια ολόκληρη ιδιωτική πόλη 6.000 στρεμμάτων και 10.000 μελλοντικών κατοίκων εκλατινίστηκε σε Ellinikon για να ικανοποιεί την κοσμοπολίτικη κουλτούρα του δρ. Spyros. Κι όταν ο ΟΣΕ ιταλοποιήθηκε, έστω και με τη μαρκίζα Hellenic Train, για να αναδειχθει δέκα χρόνια μετά στο πιο καθυστερημένο και κυρίως θανατηφόρο σιδηροδρομικό δίκτυο της Ευρώπης.

Αραγε, πόσο μακριά είμαστε από την ώρα που ακόμη και η ΔΕΗ θα απαλλαγεί από το απεχθές «Δ», που έτσι κι αλλιώς δεν έχει πια νόημα; Κανείς, μέχρι στιγμής, ούτε οι επικριτές της τελευταίας σκανδαλώδους αύξησης κεφαλαίου, δεν έχει προτείνει την επαναφορά της στον κρατικό έλεγχο, κι αφού κανείς δεν τραβάει ζόρι με μια πολυεθνικη, ιδιωτική και με επεκτατικές φιλοδοξίες ΔΕΗ, ίσως αρκεί η διακριτική και χαμηλότονη μεθερμηνεία του «Δ», από «Δημόσια» σε «Διεθνή». «Διεθνής Επιχείρηση Ηλεκτρισμού». Πώς σας φαίνεται; Φυσικά, δεν έχω αμφιβολία ότι ακόμη και γι’ αυτό, το ασήμαντο γράμμα «Δ» η large διοίκηση της ΔΕΗ θα δαπανήσει μερικές ακόμη δεκάδες εκατομμύρια σε διαφήμιση. Λεφτά υπάρχουν. Οσο η χώρα κι ο δημόσιος πλούτος της πουλιέται κομμάτι κομμάτι, στρέμμα το στρέμμα, χιλιόμετρο το χιλιόμετρο, μίλι το μίλι, δίκτυο το δίκτυο, επιχείρηση την επιχείρηση, λεφτά θα υπάρχουν. Πολλά λεφτά. Αλλά, στη λάθος πλευρά και για τους λάθος λόγους. 

Εγκαταλειπόμαστε ανυπεράσπιστοι σχεδόν από όλο το πολιτικό σύστημα στο μεγάλο ξεπούλημα της χώρας. Χωρίς άμυνες, χωρίς προβολή αντίστασης, χωρίς ασπίδες. Αλλωστε, ακόμη κι η "Ασπίδα του Αχιλλέα" δεν είναι του ομηρικού ήρωα. "Ασπίδα του Δαυίδ" είναι. 

ΚΙΜΠΙ 

 

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ

Ποτέ δε θα το πίστευα πως η ανθρώπινη φωνή μπορεί να φτάσει σε τέτοια ύψη… να είναι τόσο απύθμενη… να προκαλεί τόση αναστάτωση με την επιβολή της…
Τέλος πάντων, ποτέ δε συνήθισα τους ανθρώπους αλλ’ αυτό είναι μια άλλη μου αναπηρία. Βιάζομαι τώρα να σου πω μερικά πράγματα κι αυτά τα λόγια θα είναι και τα τελευταία που θα ’χεις από μένα. Μισώ αυτή τη χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Μου τα ’φαγε. Τη μισώ. Ναι, τη μισώ, τη μισώ.
Δεν μπορεί μια γυναίκα να ζήσει με τέτοια σπλάχνα μέσα της. Όσο το σκέφτομαι, μου ’ρχεται να ξεράσω τον ίδιο τον εαυτό μου. Νιώθω σαν ξέρασμα. Μπορεί και να ’μαι. Μια γυναίκα… δεν είναι σα μια χώρα που αξιοποιεί τα ερείπιά της, τους τάφους της… που τα ξεπουλάει όλα για εθνικό συνάλλαγμα… ζώντας απ’ αυτά.
Εγώ δε θέλω να ’μαι χώρα. Δεν είμαι χώρα. Δε θέλω να είμ’ αυτή η χώρα. 

Δημήτρη Δημητριάδη, «Πεθαίνω σαν χώρα»